بر اساس گزارش سازمان بهداشت جهانی بهداشت ارتباط اجتماعی با زندگی سالم و طولانی مرتبط است.
پژوهشگران میگویند ارتباطات اجتماعی میتواند به افراد کمک کند تا زندگی سالمتر و طولانیتری داشته باشند. در این مقاله به علتهای آن میپردازیم.
ما تقریباً از همه چیز زندگی آشنایان خود خبر داریم. اینکه چه میکنند، چه میخورند یا حتی همین حالا در چه مقصدی تعطیلات خود میگذرانند و همهٔ اینها به لطف شبکههای اجتماعی میسر شده است.
اما چند وقت یکبار واقعاً تلفن را برمیداریم و به آنها زنگ میزنیم؟ یا دو طبقه پله را بالا میرویم و در خانهشان را میزنیم تا حالشان را بپرسیم؟ تقریباً هیچوقت.
این واقعیت تلخ دنیای امروز است. تکنولوژی زندگی ما را آسانتر کرده، اما ما را تنهاتر هم کرده است.
در این عصر شبکههای اجتماعی، حتی وقتی از جزئیات زندگی یکدیگر خبر داریم، هنوز «ارتباط اجتماعی» واقعی وجود ندارد.
این موضوع نگرانکننده است. مطالعات زیادی نشان دادهاند که کمبود ارتباط اجتماعی میتواند از چندین جهت سلامت ما را تحتتأثیر منفی قرار دهد. پژوهشها میگویند که تنهایی برای سلامتی مضر است. باور نمیکنید؟ پس ادامه ی این نوشته را بخوانید.

ارتباط اجتماعی در برابر تنهایی
قبل از اینکه وارد جزئیات پژوهش شویم، باید بدانیم «ارتباط اجتماعی» و «تنهایی» واقعاً به چه معناست.
ارتباط اجتماعی به این اشاره دارد که افراد چگونه با یکدیگر ارتباط برقرار میکنند یا تعامل دارند؟ این مفهوم سه بُعد دارد:
- ساختار رابطه : تعداد و نوع رابطه ها و نقشها و اینکه افراد چقدر و چه مدت با هم تعامل میکنند.
- کارکرد رابطه: نوع و میزان حمایتی که بین افراد رد و بدل میشود.
- کیفیت رابطه: اینکه تعاملات مثبت هستند (محبتآمیز، رضایتبخش) یا منفی (پر تنش، همراه با تعارض یا خشونت).
تنهایی نوعی قطع ارتباط اجتماعی است. یک احساس درونی و ناخوشایند است که از فاصله میان ارتباطهایی که فرد واقعاً «دارد» و ارتباطهایی که واقعاً «میخواهد یا نیاز دارد» به وجود میآید.
سازمان بهداشت جهانی (WHO) درباره ارتباط اجتماعی، گزارش جهانی خود را منتشر کرده است. این گزارش نشان میدهد تنهایی با حدود ۱۰۰ مرگ در هر ساعت و بیش از ۸۷۱ هزار مرگ سالانه مرتبط است. همچنین تأکید میکند که ارتباطات اجتماعی قوی میتوانند به سلامت بیشتر و عمر طولانیتر منجر شوند.
دادهها درباره تنهایی و تأثیرات آن
دادههای جدید این گزارش نشان میدهد که تنهایی یک مسئله گسترده جهانی است. برخی از یافتهها:
- حدود ۱ نفر از هر ۶ نفر (۱۵.۸٪) در جهان احساس تنهایی دارند.
- تنهایی در تمام مناطق و تمام گروههای سنی دیده میشود، اما برخی گروهها آسیبپذیرترند:
- جوانان، بهویژه نوجوانان، بالاترین میزان تنهایی را دارند — حدود ۲۱٪. میزان تنهایی معمولاً با افزایش سن کمتر میشود.
- تنهایی در کشورهای کمدرآمد شایعتر است: ۲۴.۳٪ در مقابل ۱۱٪ در کشورهای پردرآمد.
- میزان تنهایی در زنان و مردان مشابه است.
- جوانان، بهویژه نوجوانان، بالاترین میزان تنهایی را دارند — حدود ۲۱٪. میزان تنهایی معمولاً با افزایش سن کمتر میشود.
چگونه قطع ارتباط اجتماعی بر سلامت تاثیر میگذارد؟
ارتباط اجتماعی میتواند به داشتن زندگی سالم و طولانی کمک کند. فواید ارتباط اجتماعی شامل موارد زیر است:
- کاهش التهاب
- کاهش خطر مشکلات مهم سلامت
- بهبود سلامت روان
- کاهش خطر مرگ زودرس
در مقابل، قطع ارتباط اجتماعی با خطر بالاتر برای بیماریها مرتبط است، مانند:
- بیماریهای قلبی
- سکته
- اضطراب
- افسردگی
- زوال عقل
تنهایی و انزوای اجتماعی میتوانند خطر مرگ زودرس را به ترتیب ۲۶٪ و ۲۹٪ افزایش دهند.
تنهایی همچنین ممکن است باعث ایجاد افکار آسیب به خود یا خودکشی شود.
علل تنهایی متعدد هستند، از جمله:
- وضعیت سلامت ضعیف
- درآمد و تحصیلات پایین
- تنها زندگی کردن
- نبود زیرساختهای مناسب در جامعه
- سیاستگذاری ناکافی
- اثرات منفی تکنولوژی و زمان زیادِ استفاده از صفحهنمایش، بهخصوص بر روی جوانان
راهکارهایی برای ساختن ارتباطات اجتماعی
مقابله با تنهایی آسان نیست، اما کافی است یک قدم بردارید و با کسی ارتباط بگیرید. این فرد میتواند یک دوست، همسایه، فامیل یا حتی فردی باشد که همین حالا کنار شما نشسته است.
راهکارها برای افزایش ارتباط اجتماعی:
- برای ارتباط با کسانی که به شما اهمیت میدهند، زمان بگذارید.
- برای گسترده کردن شبکه حمایتی خود با افراد بیشتری ارتباط برقرار کنید.
- به گروههای مرتبط با علاقهمندیهایتان بپیوندید تا حس تعلق پیدا کنید.
- بین دادن و گرفتن حمایت تعادل برقرار کنید.
- وقتی نیاز دارید کمک بخواهید، حتی اگر سخت باشد.
- به اطرافیان خود کمک کنید.
- قدردانی را تمرین کنید؛ ابراز قدردانی روابط را تقویت میکند.
- روی ارتباطات باکیفیت تمرکز کنید.
- برای ساختن روابط معنادار و قوی اولویت قائل شوید.
- حمایتگر، پاسخگو و قدردان باشید.
- وقتی در رابطه تعارض یا احساسات منفی پیش میآید، به آنها را رسیدگی کنید.
- بر موانع ارتباطی غلبه کنید.
- به سلامت جسمی خود اهمیت دهید تا انرژی لازم برای ارتباطات اجتماعی را داشته باشید.
- زمان استفاده از گوشی و سایر وسایل الکترونیکی را کم کنید تا برای ارتباطهای حضوری جا باز شود.
- زمانی برای فعالیتهای اجتماعی را در فعالیتهای روزمره بگنجانید؛ مثل ورزش یا آشپزی با دیگران.
- اگر احساس تنهایی، انزوا یا استرس دارید، کمک حرفهای بگیرید؛ تغییرات زندگی میتواند ارتباط اجتماعی را دشوار کند و متخصصان میتوانند در ارائه راه حل به شما کمک کنند.
حرف آخر
ارتباط اجتماعی میتواند التهاب بدن را کم کند، خطر بیماریهای جدی را کاهش دهد، سلامت روان را بهبود دهد و ریسک مرگ زودرس را پایین بیاورد. در مقابل، تنهایی و قطع ارتباط اجتماعی با افزایش خطر بیماریهای قلبی، سکته، اضطراب، افسردگی و زوال عقل مرتبط است. بنابراین، توصیه میشود به سلامت خود اولویت دهید و درگیر ارتباطات اجتماعی فعال شوید.
در این نوشته، در مورد اهمیت ارتباطات اجتماعی و تاثیر آنها روی سلامت روان شما صحبت کردیم. توجه داشته باشید که ویژگیها و مسائلی مانند درونگرا بودن، افسردگی، اضطراب اجتماعی و … میتوانند دلیل تنهایی شما باشند. برطرف کردن این دلایل و مسائل، ممکن است به همین سادگیها نباشد ولی نگران نباشید!! اگر فکر میکنید در مسیر ساختن ارتباطات اجتماعی، با مشکل و چالش مواجهید، کلنیک مکث در کنار شماست. کافیست با ما تماس بگیرید.
افراد معمولا درباره ارتباط اجتماعی با سلامت روان چه سوالاتی دارند؟
چطور تنهایی را شکست بدهم؟
برای مقابله با تنهایی میتوان با دیگران ارتباط گرفت، در کلاسها شرکت کرد، داوطلب شد یا با دوستان و خانواده تماس گرفت.
ارتباط اجتماعی چیست؟
ارتباط اجتماعی به احساس تعلق و نزدیکی با دیگران اشاره دارد، یعنی داشتن روابط معنادار، احساس ارزشمندی و تجربه حس جامعهپذیری.
رابطه جامعه و سلامت چیست؟
روابط اجتماعی اطلاعات و هنجارهایی فراهم میکنند که بر عادتهای سلامت تأثیر میگذارند. این عادتها میتوانند سلامت جسمی و طول عمر را تحتتأثیر قرار دهند.
چگونه ارتباط اجتماعی بر سلامت اثر میگذارد؟
ارتباط اجتماعی قوی بهطور چشمگیری سلامت جسم و روان را بهبود میدهد؛ از جمله کاهش خطر مرگ زودرس، بیماری قلبی، سکته، دیابت و زوال شناختی، و همچنین کمک به مدیریت استرس و افزایش رفاه روانی.
