افسردگی چیست و راه درمان آن کدام است؟ با دلایل و علائم افسردگی آشنا شوید

افسردگی یک اختلال روانشناختی است، که با کاهش علاقه به فعالیت‌های روزمره و افت انگیزه فرد برای ادامه زندگی همراه است. این اختلال می‌تواند تاثیرات منفی زیادی بر زندگی روزمره و کیفیت زندگی افراد داشته باشد و در برخی شرایط زندگی روزمره فرد مبتلا را به صورت کامل مختل کند. . افراد مبتلا به افسردگی ممکن است احساساتی همچون ناراحتی، غم، ناامیدی، بی‌ارزشی خود، خستگی، بی‌اشتهایی و افکار منفی نسبت به خود و دیگران را تجربه کنند.

دلایل زیادی برای مبتلا شدن یک فرد به افسردگی وجود دارد که مهمترین آنها ژنتیک، شرایط شخصیتی/ محیطی و تجربه اتفاقات ناگوار زندگی همچون از دست دادن عزیزان می باشد. بسیاری از افراد با وجود آگاهی از این بیماری درمان آن را جدی نمی‌گیرند و همین موضوع باعث پیامدهای جبران ناپذیری در زندگی روزمره آنها می‌شود. اگر در خودتان یا اطرافیانتان علائم افسردگی را می بینید، بهترین راهکار مراجعه به یک روانپزشک و یا یک روانشناس است.

افسردگی چیست؟

افسردگی (depression) یک اختلال خلقی است که باعث احساس غم و اندوه مداوم یا از دست دادن علاقه نسبت به چیزهایی می‌شود که زمانی از آن‌ها لذت می‌بردید. این اختلال می‌تواند در حافظه، تفکر، خوردن و خواب مشکل ایجاد کند. افسردگی می‌تواند به شکل‌های مختلفی ظاهر شود، از جمله احساس غم و اندوه، کاهش علاقه به فعالیت‌ها، اضطراب، افکار منفی درباره خود و دیگران، تغییرات در وزن و خواب، فراموشی و مشکلات تمرکز. در صورت عدم درمان و جدی گرفته نشدن افسردگی ممکن است اختلال خلقی حادتر شود و فرد به خودکشی و یا آسیب به خود دست بزند. بنابراین تشخیص و درمان به موقع از اهمیت بسیاری برخوردار است.

علایم افسردگی چیست؟ (مهمترین علائم افسردگی)

علائم افسردگی در افراد مختلف یکسان نیست و این بیماری بر حسب شرایط و نوع اختلال در افراد به شکل‌ها و با علائم مختلف بروز می‌کند. افسردگی معمولاً قابل درمان است و با روان درمانی بهبود پذیر است. ارائه حمایت و درمان مناسب می‌تواند به فرد کمک کند تا از این وضعیت خارج شده و کیفیت زندگی بهتری داشته باشد. اما مهمترین علائم افسردگی شامل موارد زیر هستند:

احساس ناراحتی یا پوچی

افراد مبتلا به افسردگی ممکن است احساس ناراحتی عمیقی داشته باشند و از کارهای روزمره لذت نبرند.

فکر به مرگ

فرد مبتلا به افسردگی در مراحل شدید این بیماری ممکن است فکر و افکاری مربوط به مرگ یا پایان دادن به زندگی داشته باشد.

کندی در حرکت، تفکر و یا صحبت فرد

افراد مبتلا به افسردگی ممکن است تغییرات در حرکت‌ها، تفکرات و حتی صحبت‌های خود تجربه کنند و سرعت عمل آنها به شدت کاهش یابد.

اختلال در تمرکز، یادآوری و تصمیم‌گیری

معمولاً مشکل در تمرکز بر روی تکالیف، یادآوری اطلاعات ساده و تصمیم‌گیری‌های دشوار برای افراد دارای افسردگی اتفاق می‌افتد.

اضطراب، پرخاشگری و احساس بی‌قراری

افراد ممکن است به طور مداوم حالت اضطراب و نگرانی داشته باشند، پرخاشگری نشان دهند و احساس بی‌قراری و عصبانیت کنند. کج‌خلقی، فوران خشم یا پایین آمدن آستانه‌ صبر از دیگر علائم افسردگی است.

اختلال در خواب

تغییرات در الگوی خواب، از جمله بی‌خوابی (کم خوابی) یا پرخوابی (خواب زیاد) معمولاً در افراد دارای افسردگی رخ می‌دهد.

خستگی و پایین بودن سطح انرژی برای فعالیت‌های روزمره

افراد ممکن است خیلی خسته باشند و انرژی کافی برای انجام کارهای روزمره را نداشته باشند.

بی‌میلی به انجام فعالیت‌های لذت ‌بخش

افراد افسرده ممکن است به انجام فعالیت‌هایی که قبلاً از آنها لذت می‌بردند مانند ملاقات با دوستان، ورزش و سفرهای تفریحی بی‌میل شوند.

درد جسمی

درد و علائم جسمی ناشی از افسردگی می‌توانند شامل سردرد، درد شکمی، درد عضلانی و غیره باشند.

اختلال در اشتها

مشکلات در اشتها، از جمله بی‌میلی به غذا و کاهش وزن یا پرخوری و افزایش وزن اغلب در افراد افسرده دیده می‌شود.

احساس بی‌ارزشی، عذاب وجدان، تمرکز روی شکست‌های گذشته و سرزنش خود

افراد ممکن است احساس کنند که بی‌ارزش هستند و به شدت خود را سرزنش کنند.

علائم افسردگی اساسی (علائم افسردگی شدید یا علائم افسردگی حاد)

افسردگی شدید یا افسردگی اساسی شامل علائمی هستند که معمولاً شدید و برای مدت زمان طولانی در فرد مبتلا به بیماری افسردگی دیده می‌شوند. افراد مبتلا به افسردگی شدید معمولاً احساس ناراحتی عمیقی دارند و از زندگی لذت نمی‌برند. تشخیص و درمان افسردگی شدید باید توسط یک روانپزشک و یا یک روانشناس انجام گیرد. اهمیت حمایت از افراد مبتلا به افسردگی و ارائه پشتیبانی لازم در درمان این افراد بسیار مهم است تا بهبود آنها تسریع یابد، در این شرایط می‌توانید از مشاوران کلینک مکث هم راهنمایی‌های لازم را دریافت کنید. برخی از اصلی ترین علائم افسردگی اساسی عبارتند از:

• احساس ناراحتی عمیق و پایدار
• افکار منفی مداوم و خود انتقادی
• کاهش علاقه به انجام فعالیت‌های روزمره و لذت نبردن از آنها
• اختلال در خواب از جمله بی ‌خوابی یا پرخوابی
• افزایش یا کاهش وزن و اشتها
• خستگی شدید و کاهش انرژی
• انزواطلبی و دوری از دیگران
• ناتوانی در تمرکز و تصمیم‌ گیری
• احساس بی‌ارزشی
• افکار مرتبط با مرگ یا خودکشی
• اضطراب و نگرانی
• دردهای جسمی بدون علت پزشکی

علائم اختلال افسردگی دائمی( اختلال افسردگی پایدار و یا اختلال دیس تایمی)

اختلال افسردگی دائمی که به عنوان اختلال افسردگی مزمن یا دپرسیون دائمی هم شناخته می‌شود، یک وضعیت روانی مداوم است که با علائم مزمن افسردگی و بدخلقی همراه است. افراد مبتلا به این اختلال معمولاً احساس ناراحتی، بی‌ارزشی، ناامیدی و بی‌انگیزگی طولانی مدت دارند. آنها ممکن است از تغییرات در وزن و اشتها، اختلال در خواب، کم ‌توانی در تمرکز و تصمیم‌ گیری، افکار منفی مداوم و حتی افکار مرتبط با مرگ و خودکشی رنج ببرند. این وضعیت نیاز به درمان دارد و معمولاً ترکیبی از مشاوره روان‌شناختی و درمان دارویی برای بهبود را شامل می‌شود. علائم افسردگی در مردان و زنان حتی در نوجوانان و کودکان یکسان نیست و براساس سن و شرایط جسمانی فرد علائم اختلال افسردگی دائمی تغییر می‌کند.

علائم افسردگی در مردان

علائم افسردگی در مردان با توجه به تفاوت‌های جنسیتی با زنان متفاوت است، مردان معمولاً به جای ابراز احساس ناراحتی علائم جسمی از خود نشان دهند. بنابراین به جای افکار منفی مداوم ممکن است از علائمی همچون خستگی مفرط، کاهش انرژی، دردهای بدنی، مشکلات جنسی، افزایش مصرف الکل یا مواد مخدر، اختلال در خواب، عصبانیت و خشم رنج ببرند. علاوه بر این، مردان افسرده نسبت به سایر مردان کمتر به فعالیت جسمانی می‌پردازند و از فعالیت‌های اجتماعی آنها نیز کاسته می‌شود. اگر مردی این نشانه‌ها را تجربه می‌کند، باید به دنبال دریافت حمایت لازم باشدد و برای درمان به مراکز روانشناسی مراجعه نماید.

علائم افسردگی در زنان

در صورتی که یک زن علائم افسردگی را نشان می دهد و این علائم برای مدت طولانی تجربه می کند و یا باعث مشکلات جدی در زندگی او شده است، باید حتماً به یک روانشناس و یک روانپزشک مراجعه کند. افسردگی اگر به موقع تشخیص داده شود به سرعت قابل درمان است و روان درمانی و در برخی موارد تجویز دارو می تواند به بهبود این وضعیت کمک کند. دریافت حمایت نیز اهمیت زیادی در تسریع روند درمان دارد. افسردگی در زنان ممکن است با علائم زیر همراه باشد:

• احساس ناراحتی و غمگینی عمیق و مداوم
• تغییرات در وزن و اشتها
• اختلال در خواب
• مشکل در تمرکز و تصمیم ‌گیری
• افزایش افکار منفی و ناخوشایند
• انزواطلبی و احساس گناه
• افزایش اضطراب
• افکار مرتبط با مرگ و خودکشی
• کاهش علاقه به فعالیت‌های لذت ‌بخش

علائم افسردگی در کودکان و نوجوانان (با علائم افسردگی در بزرگسالان فرق دارد؟)

افسردگی در کودکان و نوجوانان می‌تواند با علائم افسردگی در بزرگسالان متفاوت باشد، در کودکان علائم افسردگی معمولاً به شکلی متفاوت و در نوجوانان هم ممکن است با علائمی خاص ظاهر شوند. توجه به این نکته مهم است که نوجوانان ممکن است علائم افسردگی را به شکل متفاوت نسبت به بزرگسالان نشان دهند.روانشناس کودک می‌تواند کمک کند تا علائم افسردگی کودک بهبود یابد.

علائم افسردگی در کودکان

• تغییر در رفتار: کودکان معمولاً نشانه های افسردگی را بصورت تغییرات رفتاری مانند دوری جویی از دیگران، پرخاشگری های شدید یا ترک فعالیت‌های مورد علاقه نشان می‌دهند.
• عدم تعامل اجتماعی: کاهش تعامل با دیگر کودکان و دوستان، علامتی بارز از افسردگی در کودکان است.
• کمبود انرژی: این کودکان ممکن است خسته ‌تر به نظر آیند و انرژی کمتری داشته باشند.
• اختلال در خواب: مشکلات خواب از جمله بیداری در شب یا کابوس‌ها ممکن است به علائم افسردگی در کودکان اشاره داشته باشند.

افسردگی در نوجوانان معمولاً با تغییر در رفتار و مشکلات تحصیلی نمایان می شود. اگر نگران علائم افسردگی در کودک یا نوجوانتان هستید، باید با یک روانپزشک یا روانشناس مشورت کنید تا آنها بتوانند درمان و پشتیبانی مناسب و به موقع دریافت کنند. در ادامه تعدادی از علائم افسردگی در نوجوانان و کودکان آورده شده است:

علائم افسردگی در نوجوانان

• تغییرات در رفتار و مشکلات تحصیلی: نوجوانان تغییرات رفتاری از جمله افزایش خشونت یا انزواطلبی را نشان می دهند. همچنین ممکن است تحصیلات آنها نیز تحت تأثیر قرار گیرد.
• اضطراب: اضطراب و نگرانی‌ مضاعف نیز می‌توانند به علائم افسردگی نوجوانان اضافه شوند.
• مشکلات خواب: مشکلات خواب مانند بیداری در شب و اختلال در الگوی خواب می‌تواند از علائم افسردگی در نوجوانان باشد.
• مصرف مواد مخدر و یا الکل: برخی نوجوانان به عنوان راهی برای مدیریت علائم افسردگی خود ممکن است به مصرف مواد و یا مشروبات الکلی روی آورند.

علائم افسردگی بعد از مرگ عزیزان یا اختلال سوگ چگونه بروز می کند؟

از دست دادن عزیزانی همچون پدر، مادر، همسر، فرزند و یا سایر دوستان و بستگان می‌تواند در برخی افراد باعث بروز علائم افسردگی شود. در واقع افراد بسیاری پس از مرگ عزیزانشان دچار افسردگی می‌شوند، اما در برخی از افراد این افسردگی به مدت طولانی در آنها باقی می‌ماند و عوارض طولانی مدتی برای آنها ایجاد می کند. افسردگی بعد از مرگ عزیزان که به عنوان اختلال سوگ یا افسردگی سوگ هم شناخته می‌شود، افراد دچار این اختلال ممکن است علائمی همچون افسردگی شدید، احساس تنهایی، بی‌قراری، کاهش اشتها یا افزایش وزن، مشکلات در خواب و احساس بی‌ارزشی تجربه کنند. در صورتی که این علائم به مدت طولانی‌تری ادامه داشته باشند، دریافت پشتیبانی روان‌شناختی و حمایت از دیگران ضروری است. جدی گرفتن این بیماری در شرایطی که فرد داغ دیده است یکی از وظایف اصلی اطرافیان است که باید به آن توجه ویژه‌ای شود.

سخن پایانی

افسردگی یک اختلال روانی است که تأثیر قابل توجهی بر زندگی فرد مبتلا دارد. علائم افسردگی می تواند شامل احساس غم و اندوه، از دست دادن علاقه به فعالیت های مورد علاقه، تغییرات در خواب و اشتها، خستگی، کاهش تمرکز و افکار خودکشی باشد. علل افسردگی می تواند پیچیده باشد و شامل عوامل ژنتیکی، زیستی و محیطی باشد. درمان افسردگی شامل دارو، روان درمانی یا ترکیبی از هر دو است. کلینیک مکث با بهره گیری از کادری مجرب و متخصص در زمینه درمان افسردگی، به شما کمک می کند تا این بیماری را به طور موثر مدیریت کنید.

سوالات متداول