آیا گاهی اوقات دچار حملات ناگهانی اضطراب و ترس شدید میشوید که چند دقیقه طول میکشد؟ شاید قلبتان تند میزند، عرق میکنید و احساس میکنید که نمیتوانید نفس بکشید یا به طور واضح فکر کنید. آیا این حملات در زمانهای پیشبینی نشده و بدون عامل مشخصی رخ میدهند، که باعث میشود نگران احتمال رخ دادن دوبارهی آنها در هر زمانی باشید؟ این اتفاق اختلال هراس یا پانیک شناخته می شود، بدون درمان میتواند بر کیفیت زندگی شما تاثیر بگذارد و به مشکلاتی در محل کار یا مدرسه منجر شود.
خبر خوب این است که اختلال هراس قابل درمان است. در ادامه این مطلب به بررسی این موضوع خواهیم پرداخت که علائم اختلال پانیک چیست و چگونه میتوانید برای درمان پانیک (panic) از مشاور کمک بگیرید. احساس ترس و اضطراب در برابر موقعیتهای نامعلوم، چیزی است که بسیاری از ما تجربه میکنیم. اختلال هراس نشانهی ضعف نیست؛ بلکه یک واکنش انسانی است که نیاز به درک، حمایت و راهنمایی دارد.
بیایید با شکستن سکوت و تابوهای مربوط به مسائل روانشناختی، فضایی از درک و پذیرش ایجاد کنیم. هر کسی ممکن است در برههای از زندگی خود با چالشهای سلامت روان روبرو شود و این امری کاملاً طبیعی است. با آموزش و افزایش آگاهی در مورد اختلال هراس یا پانیک، میتوانیم به افراد کمک کنیم تا راههایی برای مقابله و غلبه بر ترسهای خود بیابند و زندگی سالم و مفیدی را تجربه کنند. به یاد داشته باشید، شما تنها نیستید و کمک گرفتن نشانهی قدرت است. با کسب اطلاعات بیشتر دربارهی علائم و روشهای درمان اختلال پانیک، میتوانید قدمهای محکمی به سوی بهبودی بردارید.
حمله پانیک چیست؟

حمله پانیک باعث ایجاد احساسات ناگهانی و موقتی از ترس و واکنشهای فیزیکی قوی در پاسخ به موقعیتهای عادی و غیرتهدیدآمیز در نظر گرفته میشود. زمانی که دچار حمله پانیک میشوید، ممکن است بسیار عرق کنید، تنفس شما با دشواری همراه شود و یا احساس کنید که قلبتان به شدت میتپد. ممکن است احساس کنید که دچار حمله قلبی شدهاید.
حملات پانیک ویژگی اصلی اختلال هراس یا پانیک هستند. اما میتوانند همراه با سایر شرایط نیز رخ دهند، مانند:
- اختلالات اضطراب
- اختلالات خلقی
- اختلال ترس یا فوبیا
- اختلالات روانپریشی
- اختلالات مرتبط با مصرف مواد
- اختلالات مرتبط با تروما و استرس
- برخی شرایط پزشکی
در حالی که حملات پانیک به خودی خود خطرناک یا برای سلامتی شما مضر نیستند، حملات مکرر میتواند منجر به کاهش کیفیت زندگی و سایر مشکلات شود.
چند درصد افراد جهان به حمله پانیک دچار می شوند؟
حملات پانیک، پدیدهای رایج هستند به گونه ای که هر ساله، تا ۱۱ درصد از افراد در ایالات متحده آمریکا آن را تجربه می کنند. این آمار به خوبی نشان میدهد که این مشکل، محدود به یک منطقه یا فرهنگ خاص نیست و میتواند بر هر کسی در هر کجای دنیا، از جمله در ایران، تأثیر بگذارد.
جالب است بدانید که افرادی که احتمال ابتلا به اختلال پانیک در زنان دو برابر بیشتر از مردان است. این اطلاعات نشان میدهد که زنان و دختران ممکن است بیشتر در معرض خطر حملات پانیک و اختلالات مرتبط با آن باشند.
حمله پانیک چقدر طول میکشد؟
برای بسیاری از افراد، تجربه یک حمله پانیک معمولاً بین ۵ تا ۲۰ دقیقه به طول میانجامد. با این حال، برخی از افراد گزارش دادهاند که حملات آنها تا یک ساعت نیز طول کشیده است. مهم است بدانیم، اگر چه این لحظات میتوانند بسیار شدید و فرساینده باشند، اما روشهای مؤثری برای مدیریت و کنترل آنها وجود دارد.
اختلال هراس یا پانیک چیست؟
افراد مبتلا به اختلال هراس یا پانیک، به طور مکرر و غیرمنتظره دچار حملات پانیک میشوند. این حملات با یک موج ناگهانی از ترس یا ناراحتی یا حس از دست دادن کنترل همراه است، حتی زمانی که خطر یا محرک واضحی وجود ندارد.
حملات پانیک اغلب شامل علائم جسمانی است که ممکن است شبیه حملهی قلبی باشد، مانند لرز، گزگز یا ضربان قلب سریع. حملات پانیک میتواند در هر زمانی رخ دهد، به طور مکرر، چندین بار در روز یا به ندرت یا چند بار در سال.
اختلال هراس معمولاً در اواخر نوجوانی یا اوایل بزرگسالی آغاز میشود و همانطور که پیش از این گفته شد، زنان بیشتر از مردان احتمال دارد که دچار اختلال هراس شوند. اما لازم به ذکر است، هر کسی که دچار حمله پانیک می شود، الزاماً از اختلال هراس رنج نمی برد.
تفاوت بین حمله هراس (پانیک) و اضطراب

درک تفاوت بین حمله هراس (پانیک) و اضطراب از اهمیت بالایی برخوردار است، به ویژه برای کسانی که به دنبال درمان و کنترل بهتر شرایط خود هستند. اصطلاح “اختلال هراس یا پانیک” به حالتی اشاره دارد که در آن فرد دچار حملات ناگهانی و شدیدی از ترس و اضطراب میشود که بدون هشدار قبلی رخ میدهند. این در حالی است که اضطراب معمولاً توسط استرسورهای خاصی ایجاد شده و به تدریج ساخته میشوند.
یکی از تفاوتهای اصلی بین این دو در شدت و مدت زمان علائم آنها است. اضطراب میتواند علائم فیزیکی مانند تپش قلب سریع یا درد در معده ایجاد کند، اما این علائم معمولاً کمتر شدید بوده و مدت زمان بیشتری طول میکشند در مقابل حمله پانیک علائمی بسیار شدید اما کوتاه مدت دارد.
این درک و آگاهی میتواند به کاهش برچسبزدن و تبعیض منجر شود و فرصتهایی برای یک زندگی سالمتر و معنادارتر را فراهم آورد. به یاد داشته باشید، شناخت و درمان به موقع این شرایط میتواند تأثیر قابل توجهی در بهبود کیفیت زندگی افراد داشته باشد.
علائم اختلال پانیک چیست؟
اختلال هراس یا پانیک، یکی از شرایطی است که میتواند تاثیر قابل توجهی بر زندگی فرد بگذارد. این حالت، معمولاً با حملات ناگهانی و تکرار شوندهی اضطراب و ترس شدید مشخص میشود که میتواند احساس ناامنی و کنترل ناپذیری را به همراه داشته باشد. بیماران ممکن است در طول یک حملهی پانیک، از مرگ یا فاجعهای نزدیک بترسند و نگرانی شدیدی نسبت به زمان وقوع حملهی بعدی داشته باشند.
یکی از جنبههای چالشبرانگیز این اختلال، ترس یا اجتناب از مکانهایی است که در آنها حملات پانیک رخ دادهاند. این موضوع میتواند بر فعالیتهای روزمره و کیفیت زندگی فرد تاثیر بگذارد.
علاوه بر جنبههای روانشناختی، حملات پانیک میتوانند همراه با علائم جسمانی متعددی باشند که شامل تپش یا سریعتر شدن ضربان قلب، تعریق، لرز، مشکل در تنفس، ضعف یا سرگیجه، بیحسی یا گزگز دستها، درد قفسه سینه و درد معده یا تهوع است .
دلیل ابتلا به اختلال هراس چیست؟
درک علل اختلال هراس یا پانیک موضوعی است که همواره ذهن پژوهشگران و متخصصان حوزه روانشناسی را به خود مشغول داشته است. گر چه گاهی اوقات مشاهده میشود که اختلال هراس در خانواده هایی که سابقه این نوع حملات را داشتهاند، با احتمال بیشتری دیده میشود، اما هنوز به طور دقیق مشخص نیست چرا برخی از اعضای خانواده دچار آن میشوند در حالی که دیگران تحت تأثیر قرار نمیگیرند.
تحقیقات نشان دادهاند که بخشهایی از مغز و فرایندهای بیولوژیکی خاص میتوانند نقش مهمی در تجربه ترس و اضطراب ایفا کنند. برخی از محققان بر این باورند که حملات هراس به منزله «هشدارهای کاذب» هستند که در آنها غرایز بقای طبیعی بدن ما بیش از حد، با شدت زیاد یا ترکیبی از هر دو فعال میشوند. به عنوان مثال، شخصی که دچار اختلال هراس است ممکن است با احساس کردن تپش قلب خود، فکر کند که دچار حمله قلبی شده است. این مسئله میتواند منجر به یک چرخه معیوب شود، به طوری که فرد تجربه حملات هراس را بدون هیچ دلیل آشکاری که ویژگی اصلی اختلال هراس است، داشته باشد.
پژوهشگران در حال مطالعه بر روی نحوه تعامل مغز و بدن در افراد مبتلا به اختلال هراس هستند تا درمانهای تخصصیتری برای کنترل این بیماری ایجاد کنند.
علاوه بر این، تأثیر استرس و عوامل محیطی بر این اختلال نیز مورد بررسی قرار گرفته است. این درک عمیقتر به ما کمک میکند تا راهکارهای بهتر و مؤثرتری برای مقابله با اختلال هراس ارائه دهیم و امید است که این دانش جدید، راه را برای درمانهای نوین و متناسب با نیازهای فردی هر بیمار هموار سازد.
تشخیص اختلال پانیک چگونه انجام می شود؟
روانپزشک یا متخصص سلامت روان شما در مورد علائم و سابقه پزشکیتان سوالاتی را مطرح میکند. وی ممکن است با انجام برخی از آزمایشها، بیماریهایی که علائم مشابه با حملات پانیک ایجاد میکنند مانند بیماریهای قلبی، بیماریهای تیروئید و مشکلات تنفسی را شناسایی و رد کنند.
اگر علت جسمانی زمینهای وجود نداشته باشد، روانپزشک ممکن است با توجه به علائم و عوامل خطر تشخیص این اختلال را محتمل بداند.
به طور معمول، اختلال هراس زمانی توسط روانپزشک تشخیص داده می شود که بیش از یک ماه علائم شما که شامل موارد زیر می شوند، ادامه پیدا کنند:
- بطور مداوم نگران وقوع حملات پانیک بیشتر یا عواقب آنها هستید.
- رفتارهای خود را برای اجتناب از موقعیتهایی که فکر میکنید ممکن است منجر به حمله شوند تغییر میدهید و کنترل میکنید.
اختلال پانیک چگونه درمان می شود؟

اگر علائم اختلال هراس یا پانیک را تجربه میکنید، با یک روانپزشک و یک روانشناس صحبت کنید. پس از بررسی سابقهی شما، درمانگر ممکن است یک معاینهی فیزیکی انجام دهد تا اطمینان حاصل شود که مشکل فیزیکی غیرمرتبطی باعث ایجاد این علائم در شما نشده اند. به خاطر داشته باشید که اولین قدم برای درمان مؤثر، دریافت تشخیص، معمولاً از یک متخصص سلامت روان است.
اختلال هراس به طور کلی با روان درمانی، دارو درمانی یا هر دو قابل درمان است. اینکه کدام یک از روش های درمان برای شما مناسب است، به شرایط شما و تشخیص تراپیست شما بستگی دارد.
رواندرمانی
رواندرمانی، به ویژه درمان شناختی-رفتاری (CBT) که به عنوان یک شیوه موثر توسط پژوهشها شناخته میشود، به طور معمول برای درمان اختلال هراس یا پانیک به کار گرفته میشود. در درمان به شیوه CBT به شما روشهای متفاوتی از تفکر، رفتار و واکنش در طول حمله پانیک را آموزش میدهند. زمانی که شما یاد میگیرید به شکل متفاوتی به احساسات جسمی اضطراب و ترس در طول یک حمله پانیک واکنش نشان دهید، به احتمال زیاد دفعات تکرار حملات پانیک کمتر میشوند.
درمان مواجهه سازی، یک روش معمول CBT است که بر مواجهه با ترسها و باورهای مرتبط با اختلال هراس یا پانیک تمرکز دارد تا به شما کمک کند تا فعالیتهایی که از انجام آنها اجتناب می کنید، را انجام دهید.
دارو درمانی
برای درمان اختلال هراس یا پانیک، ممکن است روانپزشک مصرف برخی از داروها را تجویز کند. انواع مختلفی از داروها میتوانند مؤثر باشند، از جمله:
- داروهای ضد افسردگی؛ مانند مهارکنندههای بازجذب سروتونین انتخابی (SSRIs) و مهارکنندههای بازجذب سروتونین-نوراپی نفرین (SNRIs)
داروهای ضد افسردگی SSRIs و SNRIs به طور معمول برای درمان افسردگی استفاده میشوند، اما آنها همچنین میتوانند در درمان نشانههای اختلال هراس مؤثر باشند. ممکن است چندین هفته طول بکشد تا اثر خود را نشان دهند. این داروها همچنین ممکن است عوارض جانبی مانند سردرد، حالت تهوع یا مشکل در خوابیدن ایجاد کنند. این عوارض جانبی معمولاً شدید نیستند، به ویژه اگر دوز دارو از مقدار کم شروع شود و به تدریج افزایش یابد.
- بتا بلاکرها
بتا بلاکرها میتوانند برای کنترل برخی از علائم جسمانی اختلال هراس مانند ضربان قلب سریع، تعریق و لرز به شما کمک کنند.
- داروهای ضد اضطراب، مانند بنزودیازپینها
بنزودیازپینها، که داروهای ضد اضطراب و آرامبخش هستند، میتوانند در کاهش سریع علائم حمله پانیک بسیار مؤثر باشند. با این حال، برخی افراد نسبت به این داروها مقاوم هستند و باید دوز زیادی از این دارو را مصرف کنند. علاوه بر این، برخی افراد به این دسته از داروها وابسته میشوند. به همین دلیل، ممکن است مصرف چنین داروهایی فقط برای دورههای کوتاه مدت توصیه شود.
هم روان درمانی و هم دارو ممکن است کمی زمان ببرد تا در کنترل علائم پانیک موثر واقع شوند. یک سبک زندگی سالم نیز میتواند در مقابله با اختلال هراس به شما کمک کند. به همین دلیل اطمینان حاصل کنید که خواب و ورزش کافی داشته باشید، غذای سالم بخورید و برای حمایت از خانواده و دوستانی که به آنها اعتماد دارید، کمک بگیرید.
چگونه میتوانم از خودم و دیگرانی که با اختلال هراس یا پانیک دست و پنجه نرم میکنند، حمایت کنم؟
آموزش و یادگیری
یک راه خوب برای کمک به خودتان یا عزیزانی که ممکن است با حملات پانیک یا اختلال هراس مواجه هستند، جستجو و کسب اطلاعات است. نشانههای هشدار دهنده را بشناسید، در مورد روشهای درمانی اطلاعات کسب کنید.
ارتباط برقرار کنید
اگر علائم اختلال هراس یا پانیک را تجربه میکنید، گفتگوی صادقانه درباره احساساتتان با کسی که به او اعتماد دارید، میتواند بسیار کمک کننده باشد. اگر فکر میکنید دوست یا عضوی از خانوادهتان با اختلال هراس دست و پنجه نرم میکند، زمانی را برای صحبت با آنها اختصاص دهید تا نگرانی های خود را بیان کنید.
بدانید چه زمانی باید کمک حرفهای جستجو کنید
اگر اضطراب در شما یا عزیزانتان به قدری است که شروع به ایجاد مشکل در زندگی روزمره کرده، مانند مدرسه، محل کار یا در ارتباط با دوستان و خانواده زمان آن رسیده که از روانپزشک یا روانشناسان باتجربه کلینیک مکث کمک بگیرید.
چگونه میتوان از حملات پانیک پیشگیری کرد؟
روانشناس و یا روانپزشک میتواند به شما کمک کند تا عواملی که باعث بروز حملات پانیک میشوند را شناسایی کنید. در جریان رواندرمانی، استراتژیهایی برای مدیریت اتفاقات محرک و جلوگیری از حمله به شما آموزش داده می شوند. همچنین میتوانید برای کاهش خطر بروز حمله پانیک، اقدامات زیر را انجام دهید:
- از مصرف کافئین، الکل و سیگار خودداری کنید. این موارد میتوانند حملات پانیک را بدتر کنند.
- به طور منظم ورزش کنید تا به شما در مدیریت استرس، کاهش تنش و بهبود خلق و خویتان کمک کند.
- رژیم غذایی سالمی داشته باشید. استرس را به روشهای سالم مدیریت کنید.
