اضطراب جدایی یکی از مشکلات بسیار رایج در میان نوزادان است. این مسئله بخشی طبیعی از رشد عاطفی آنها محسوب میشود و حتی به نوعی نشانهای مثبت از ایجاد وابستگی ایمن نوزاد به شماست. با این حال، اضطراب جدایی نوزدان میتواند استرسزا باشد و برای خودتان و کودکتان مشکلاتی به همراه داشته باشد! در این مقاله، به شما توضیح میدهیم که اضطراب جدایی معمولاً چگونه به نظر میرسد و همچنین به بررسی علل احتمالی و درمان اضطراب در نوزادان شش تا ۲۴ ماهه میپردازیم.
منظور از اضطراب جدایی در نوزادان چیست؟
اگر فرزند کوچکتان دورهای از اضطراب جدایی را پشت سر میگذارد، احتمالاً هنگام ترک او، بسیار ناراحت و وابسته خواهد شد. این وابستگی میتواند زمانی باشد که او را تنها میگذارید یا او را به فرد دیگری برای مراقبت میسپارید. در هر صورت، کودک به روشنی به شما نشان خواهد داد که از این وضعیت راضی نیست!
در این شرایط، احتمالاً شما و فرزندتان نیز خواب شبانه خوبی نخواهید داشت. نوزادانی که از اضطراب جدایی رنج میبرند ممکن است در خواب شبانه مشکل داشته باشند، حتی اگر قبلاً با چنین مشکلی دست و پنجه نرم نمی کردند. ممکن است نیمهشب بیدار شوند و گریه کنند، چون شما در کنارشان نیستید و شاید حتی از خوابیدن بدون حضور شما خودداری کنند.
چه عواملی باعث اضطراب جدایی در نوزدان میشوند؟
هنگامی که نوزادان به حدود ۶ ماهگی میرسند، شروع به درک مفهوم “پایداری شیء” میکنند؛ یعنی یاد میگیرند که افراد و اشیا حتی وقتی دیده نمیشوند، همچنان وجود دارند.
مشکل در این درک جدید از “پایداری شیء” این است که آنها نمیدانند شما چه زمانی پیش آنها بازخواهید گشت. این عدم قطعیت است که باعث میشود کودک وقتی شما برای رفتن به محل کار آماده میشوید یا حتی به اتاق دیگری میروید، گریه کند و فریاد بزند!
اضطراب جدایی ممکن است در نوزادان از حدود ۴ ماهگی آغاز شود، اما معمولاً علائم اصلی اضطراب جدایی تا زمانی که به ۶ تا ۹ ماهگی نرسیدهاند، بروز نمیکند، زیرا در این زمان است که حس پایداری شیء در آنها شکل میگیرد.
اگرچه اضطراب جدایی میتواند هم برای نوزادان و هم برای والدین نگرانکننده باشد، اما در نوزادان این سن نشانهای است که آنها وابستگی ایمنی به مراقب خود پیدا کردهاند. این به این معناست که کودک پیوند قوی و سالمی با والد یا مراقب خود برقرار کرده است، که برای عملکرد اجتماعی و عاطفی در طول زندگی اهمیت دارد.
با این حال، برخی از کودکان ممکن است هنگامی که به سن خردسالی میرسند و استقلال بیشتری پیدا میکنند، دچار اضطراب جدایی شوند. در واقع، اضطراب جدایی میتواند بین ۱۲ تا ۱۸ ماهگی به اوج خود برسد.
نشانههای اضطراب جدایی در نوزادان
نشانههای احتمالی اضطراب جدایی در نوزادان یا کودکان نوپا میتواند شامل موارد زیر باشد:
– گریه کردن زمانی که مراقب از اتاق خارج میشود.
– چسبیدن به والدین یا پرستار، به ویژه در موقعیتهای جدید یا ناآشنا.
– ترس از غریبهها.
– وابستگی بیشتر به یکی از والدین.
– نیاز به حضور والدین نزدیک خود برای خوابیدن.
– بیدار شدن در شب و گریه کردن.
مدت زمان اضطراب جدایی در نوزادان ۶ تا ۹ ماهه چقدر است؟
مدت زمانی که اضطراب جدایی در نوزادان طول میکشد، میتواند از کودکی به کودک دیگر متفاوت باشد. با این حال، معمولاً این دوره پس از حدود سه هفته بهبود مییابد. برخی از نوزادان ممکن است در مراحل مختلف رشد کودکی خود، بارها دچار اضطراب جدایی شوند. این مسئله کاملاً طبیعی است و بیشتر نوزادان تا سن سه سالگی به تدریج از این اضطراب عبور میکنند.
چگونه با اضطراب جدایی نوزدان برخورد کنیم؟
اضطراب جدایی در کودک ششماهه با کودک نهماهه کاملاً متفاوت است. به عنوان مثال، کودکان نهماهه معمولاً میتوانند خودشان را آرام کرده و در غیاب شما، سرگرم شوند، در حالی که کودکان ششماهه ممکن است در صورت ترک شدن توسط شما، گریه کنند و ناآرام شوند. بیایید به بررسی این روشها بپردازیم!
مدت زمانی که نوزاد خود را تنها میگذارید، به مرور زمان افزایش دهید
میتوانید با جداییهای کوتاه در محیطهای آشنا و با افراد نزدیک (مانند اعضای خانواده) شروع کنید. حتی میتوانید ابتدا فقط از اتاق بیرون بروید، تا زمانی که فرزندتان در جایی امن است. از اینجا شروع کرده و به تدریج مدت زمانی که دور هستید را افزایش دهید و او را با افراد ناآشناتر تنها بگذارید.
زمانی برای آشنایی فرزندتان با افرادی مانند کارکنان مهد کودک یا اعضای خانوادهای که کمتر میشناسد، اختصاص دهید. این کار میتواند به احساس امنیت کودک در نبود شما کمک کند.
بازی قایمموشک یا دالیموشه را در برنامه تان قرار دهید
بازیهایی مانند دالیموشه و قایمموشک (هنگامی که کمی بزرگتر میشود) راهکار مفیدی برای تجربه جدایی در قالبی سرگرمکننده و امن هستند. این بازیها به فرزندتان یادآوری میکنند که همیشه نزد او برمیگردید و جداییها لزوماً نباید ترسناک و استرسآور باشند.
از استقلال آنها به نفع خود استفاده کنید
در این مرحله از زندگی، ممکن است فرزندتان بتواند به چهار دست و پا حرکت کند، یا دست کم تلاشش را شروع کرده باشد! اجازه دهید در مکانی امن به تنهایی حرکت کند – البته با نظارت کامل. این روش میتواند به افزایش اعتماد به نفس او در تنها بودن کمک کرده و باعث آرامش بیشتر او در نبود شما شود.
زمانهای مناسب را برای ترک نوزاد انتخاب کنید
همه نمیتوانند زمان ترک فرزند خود را انتخاب کنند، اما اگر این امکان را دارید، سعی کنید او را در زمانی ترک کنید که گرسنه نیست و استراحت کرده است. بچههای گرسنه یا خسته با احتمال بیشتری بیقرار و ناآرام میشوند، بنابراین این زمانها را برای تنها گذاشتن نوزاد خود انتخاب نکنید. شاید واضح باشد، اما اگر فرزندتان خوابیده است، یواشکی خارج نشوید! اگر بیدار شود و ببیند شما نیستید، احتمالاً اضطراب جداییاش شدیدتر خواهد شد.
خداحافظیها را کوتاه نگه دارید
ترک کردن کودک در شرایطی که ناراحت است، سخت است، اما طولانی کردن خداحافظی میتواند به او حس امنیت کاذب بدهد. بنابراین بهتر است خداحافظیهایتان مختصر و ساده باشد. البته این به معنای عدم آرامش دادن به او نیست، فقط نباید بیش از حد طولانی شود.
همچنین، هنگام خداحافظی آرام و مثبت باشید، حتی اگر خودتان نیز کمی مضطرب هستید. نوزادتان حس شما را متوجه میشود و اضطراب شما آنها را بیشتر ناراحت میکند.
ثبات، کلید موفقیت است
با بزرگ شدن کودک، حس روتین و نظم او نیز بهبود مییابد، به همین دلیل ثابت نگه داشتن برنامههای روزانه میتواند مفید باشد و به کاهش استرس و آرامش بیشتر او کمک کند. میتوانید زمانهای ورود و خروج خود را ثابت نگه دارید و یا روتین خاصی برای خداحافظیها ایجاد کنید.
نکته مادرانه – احساس گناه نکنید!
و به عنوان یک توصیه مهم اگر فرزندتان با اضطراب جدایی دست به گریبان است، احساس گناه نکنید. به خاطر داشته باشید که این دوره همیشگی نیست و به زودی میتوانید فرزندتان را بدون اشک و گریه به مهدکودک یا برای ساعتی نزد دوستانتان بگذارید.
چه زمانی برای اضطراب جدایی در نوزادان به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر اضطراب جدایی فرزندتان بیش از حد معمول برای سن او ادامه پیدا کرد یا این اضطراب به شکل شدید، مداوم و به گونهای باشد که زندگی روزمره او را مختل کند، باید با یک پزشک اطفال یا متخصص مشورت کنید.
در صورتی که کودک شما برای مدت طولانی دچار اضطراب شدید باشد، ممکن است نشانههایی از اختلال اضطراب جدایی را نشان دهد. دیگر علائم این اختلال میتواند شامل نشانههای جسمانی مثل سردرد و دلدرد و همچنین حملات پانیک باشد.
اضطراب جدایی در بین کودکان بسیار رایج است و به ندرت به چیزی جدیتر مانند اختلال اضطراب جدایی تبدیل میشود. بسیاری از کودکان در دورهای از کودکی خود دچار اضطراب جدایی میشوند و اکثر آنها تا سن سه سالگی این مرحله را پشت سر میگذارند.
در هر صورت، اگر درباره اضطراب جدایی فرزندتان نگرانی دارید، توصیه میشود با یک پزشک اطفال، پزشک یا دیگر متخصصین سلامت مشورت کنید تا از حمایت لازم برخوردار شوید.
اضطراب جدایی در نوزادان هنگام شب
اگر نوزادتان هنگام خوابیدن گریه میکند، وقتی شما اتاق را ترک میکنید احساس اضطراب میکند، یا وقتی شب از خواب بیدار میشود و متوجه میشود که شما کنار او نیستید ناراحت میشود، این میتواند نشانهای از اضطراب جدایی در شب باشد.
این وضعیت میتواند هم برای شما و هم برای نوزادتان چالشبرانگیز و خستهکننده باشد، اما نگران نباشید، زیرا این دوران سپری خواهد شد. سعی کنید آرامش خود را حفظ کرده و در این مرحله یک الگوی رفتاری ثابت و منظم ایجاد کنید. با گذشت زمان، نوزادتان خواهد آموخت که شما صبح دوباره در کنار او خواهید بود.
تاکتیکها و نکاتی برای کاهش اضطراب جدایی نوزدان در شب
در اینجا چند راهکار وجود دارد که میتوانید برای کاهش اضطراب جدایی در شب امتحان کنید:
1. یک روال ثابت برای خواب شبانه ایجاد کنید. داشتن یک روال منظم میتواند تأثیر زیادی داشته باشد، زیرا این روال میتواند انتظارات نوزادتان را با حفظ یک الگوی ثابت تنظیم کند.
2. درِ اتاق خواب را باز بگذارید. نوزادتان ممکن است احساس راحتی کند اگر بداند که هنوز صدای شما را از اتاق دیگر میشنود.
3. به نوزاد خود یک شیء دوست داشتنی بدهید. نوزادها معمولاً در این دوران یک عادت آرامبخش ایجاد میکنند. آنها ممکن است انگشت خود را بمکند، به جلو و عقب تکان بخورند یا شیءای را نوازش کنند و در آغوش بگیرند. از پزشک بپرسید که آیا میتوانید یک پتو کوچک یا یک عروسک نرم به او بدهید یا نه.
4. از رفتار نوزاد خود حمایت نکنید. سعی کنید به طور ناخواسته از رفتار نوزاد در شب که شما را صدا میکند، حمایت نکنید. میتوانید چک کنید که به مواردی مانند شیر یا تعویض پوشک نیاز دارند یا نه. اما فراتر از این، آنها را بغل نکنید، او را به اتاق خواب خود نیاورید یا چراغ را روشن نکنید. قبل از اینکه اتاق را ترک کنید، نوزادتان را تشویق کنید که دوباره بخوابد. اگر به گریه ادامه دادند، میتوانید کمی بیشتر او را آرام کنید.
درمان اضطراب جدایی در نوزادان ۰ تا ۶ ماهه
نوزادانی که در این مرحله نشانههای اضطراب جدایی را نشان میدهند، به محبت و دلداری نیاز دارند، بنابراین در آغوش گرفتن و بوسیدن آنها بسیار مهم است! همچنین اگر ممکن است، تلاش کنید دوره های تنها گذاشتن کودک خود را کوتاه کنید و هنگام جدایی از او، شاد و مثبت باشید تا اضطراب خودتان را به آنها منتقل نکنید.
درمان اضطراب جدایی در نوزادان ۶ تا ۹ ماهه
در این مرحله، نوزادها به تدریج مستقلتر میشوند. ممکن است بتوانند به تنهایی بنشینندو حتی به کلماتی که میشناسند واکنش نشان دهند. آنها همچنین شروع به درک بیشتر معنای جدایی از شما میکنند و این باعث افزایش عدم اطمینان در مورد تنها ماندن میشود. صرفنظر از اینکه آنها میفهمند که شما قرار است بروید، این بدان معنا نیست که از این موضوع خوششان میآید!
این مرحله از زندگی کودک شما زمانی است که ایجاد ثبات و داشتن روالهای منظم برای آرام کردن اضطراب جدایی آنها بسیار مهم است. همچنین شما باید به تدریج مدت زمان جدایی از نوزاد خود را بیشتر کنید و از استقلال آنها حمایت کنید تا احساس امنیت و آرامش بیشتری داشته باشند.
درمان اضطراب جدایی در نوزادان ۱۸ تا ۲۴ ماهه
اگرچه بسیاری از نوزادان ممکن است پیش از این سن اضطراب جدایی را تجربه کنند، اما این مشکل در سنین ۱۸ تا ۲۴ ماهگی بسیار رایج است. این اضطراب معمولاً درست قبل یا در ابتدای این دوره زمانی اوج میگیرد.
اضطراب جدایی در این دوره از زندگی نوزاد میتواند چالشبرانگیز باشد، چرا که نوزاد به سرعت به استقلال بیشتری دست مییابد. این امر باعث میشود تا او بیشتر از گذشته متوجه زمانهایی که از شما جدا میشود، بشود و ممکن است برای جلب توجه شما شروع به گریه یا اعتراض کند!
اما نکته مثبت این است که در طول این دوره و با افزایش استقلال نوزاد، او احساس امنیت بیشتری در خود پیدا خواهد کرد. این موضوع به همراه بهبود حافظهاش میتواند به او کمک کند تا سریعتر از قبل احساس آرامش کند.
نوزادانی که در این سن دچار اضطراب جدایی میشوند، ممکن است شبها خواب راحتی نداشته باشند و تمایلی به خوابیدن بدون حضور شما نداشته باشند. آنها ممکن است گریه کنند و در این سن احتمالاً قادر خواهند بود نام شما را صدا بزنند!
این دوره زمانی با افزایش سریع تعداد کلماتی که نوزاد یاد میگیرد همزمان است. این بهترین زمان برای صحبت با او درباره موقتی بودن این جداییهاست! اگر نوزاد شما در این سن دچار اضطراب جدایی شود، میتوانید با یک توضیح ساده و کودکانه از آنچه که در حال وقوع است، نگرانیهای او را کاهش دهید.
سوالات رایج اضطراب جدایی در نوزادان
چرا نوزاد ۶ ماهه من وقتی از اتاق خارج میشوم گریه میکند؟
اگر نوزاد شما هنگام خروج از اتاق گریه میکند یا به شدت به شما میچسبد و ناراحت میشود، ممکن است در حال تجربه اضطراب جدایی باشد. اضطراب جدایی در نوزادان یک مرحله کاملاً طبیعی در رشد کودک است و بیشتر کودکان تا زمانی که سه ساله شوند، از آن عبور میکنند.
سه علامت اضطراب جدایی چیست؟
سه علامت اصلی اضطراب جدایی در نوزادان عبارتند از:
۱. چسبیدن به والدین یا مراقب اصلی
۲. گریه کردن هنگام تنها ماندن
۳. مشکل در خوابیدن به طور کامل در طول شب بدون بیدار شدن و گریه کردن یا امتناع از خوابیدن بدون حضور شما
چطور میتوانم به نوزاد خود در مقابله با اضطراب جدایی کمک کنم؟
در اینجا چند راهکار مفید برای مقابله با اضطراب جدایی در نوزادان و کودکان کوچک آورده شده است:
– از جداییهای کوتاه شروع کنید و به تدریج مدت زمان آن را افزایش دهید. ابتدا از افراد و مکانهای آشنا شروع کنید و سپس به افراد و مکانهای کمتر آشنا بروید. با انجام این تمرینها اعتماد به نفس و احساس امنیت در کودک شما افزایش مییابد.
– ثابتقدم باشید؛ تلاش کنید که زمانهای رفتن و برگشتن شما قابل پیشبینی باشد، یک روتین خداحافظی ایجاد کنید و از یک روتین خواب شبانه پیروی کنید. این کار موارد میتواند به ایجاد ثبات و آرامش در زندگی نوزاد کمک کند.
– در فرآیند جدایی تعلل نکنید؛ خداحافظیها را کوتاه نگه دارید تا کودک احساس امنیت کاذب نکند یا اضطراب شما را درک نکند.
در چه سنی اضطراب جدایی به اوج خود میرسد؟
اضطراب جدایی در نوزادان معمولاً زمانی که کودک بین ۱۲ تا ۱۸ ماهه است به اوج خود میرسد، با این حال بیشتر نوزادان از حدود ۶ ماهگی این اضطراب را تجربه میکنند. این به این دلیل است که کودکان ممکن است اضطراب جدایی را در مراحل مختلف زندگی خود تجربه کنند، از دوران نوزادی تا دوران کودکی و حتی سالهای ابتدایی مدرسه. معمولاً دورههای اضطراب جدایی تنها حدود سه هفته طول میکشند.