درمان بیش فعالی در کودکان

روش های درمان ADHD  در کودکان چیست؟

درمان اختلال نقص توجه و بیش فعالی (ADHD یا ADD) فقط شامل مصرف دارو نیست. درمان‌های مؤثر دیگری نیز وجود دارند که می‌توانند به کودکان مبتلا به ADHD کمک کنند تا توانایی تمرکز، کنترل رفتارهای تکانشی و مهار بیش فعالی را بهبود بخشند.

وعده های غذایی مغذی، بازی و ورزش، یادگیری مهارت های مقابله جدید و بهبود مهارت های اجتماعی، همگی بخشی از یک برنامه درمانی متعادل هستند که می تواند عملکرد فرزند شما را در مدرسه بهبود بخشد، روابط آنها را با دیگران تقویت کند و استرس و ناامیدی را برای آنها و کل خانواده شما کاهش دهد.

داروهای اختلال نقص توجه و بیش فعالی (ADHD) در کودکان

در اغلب موارد برای درمان اختلال نقص توجه و بیش فعالی (ADHD)، داروهای محرک مانند ریتالین (Ritalin) و آدرال (Adderall) تجویز می شود، اما این داروها همیشه بهترین گزینه برای فرزند شما نیستند و قطعا تنها راه درمان به شمار نمی روند.

این داروها ممکن است به طور موقت به بهبود تمرکز یا بی تحرکی فرزند شما کمک کنند. با این حال، تا به امروز شواهد کمی در مورد تأثیر بلندمدت این داروها بر پیشرفت تحصیلی، روابط اجتماعی و مشکلات رفتاری وجود دارد. حتی در کوتاه مدت نیز، داروها نمی توانند تمام مشکلات را حل کنند یا علائم ADHD را به طور کامل از بین ببرند.

علاوه بر این، نگرانی هایی در مورد تأثیر این داروهای قوی بر رشد مغز کودک وجود دارد. عوارض جانبی این داروها، مانند تحریک پذیری، بی اشتهایی و بی خوابی، نیز می تواند مشکل ساز باشد.

نکته مهم: دارو یک ابزار است، نه یک درمان قطعی.

واکنش افراد به داروهای ADHD متفاوت است. برخی از کودکان با مصرف این داروها به طور چشمگیری بهبود پیدا می کنند، در حالی که برخی دیگر تأثیر کمی یا اصلا تأثیری نمی بینند. عوارض جانبی نیز در هر کودک متفاوت است و در برخی موارد، عوارض جانبی بسیار بیشتر از مزایای دارو است. به دلیل تفاوت واکنش افراد، یافتن داروی مناسب و دوز صحیح نیاز به زمان دارد.

ترکیب داروهای ADHD با سایر روش های درمانی، اثربخشی بیشتری دارد. اگر فرزند شما در کنار دارو از روش های درمانی دیگری که به کسب مهارت های مقابله ای جدید کمک می کند، استفاده کند، بازدهی دارو بسیار بیشتر خواهد بود.

مصرف داروهای ADHD همیشه باید به دقت تحت نظر باشد. درمان دارویی ADHD فراتر از مصرف قرص است. پزشک متخصص باید عوارض جانبی را کنترل کند، وضعیت روحی کودک را پیگیری نماید و در صورت لزوم، دوز دارو را تنظیم کند. عدم نظارت دقیق بر مصرف داروهای ADHD، اثربخشی آن را کاهش داده و خطرات بیشتری را به همراه دارد.

اگر تصمیم به مصرف دارو برای فرزند خود گرفتید، به این معنی نیست که او باید برای همیشه دارو مصرف کند. قطع ناگهانی مصرف هر دارویی به طور مکرر، ایمن نیست. اما اگر شرایط مطلوب نیست، می توانید با خیال راحت مصرف دارو را متوقف کنید. در صورت تمایل به قطع مصرف دارو، حتما با پزشک متخصص مشورت کرده و برای کاهش تدریجی دوز دارو برنامه ریزی کنید.

درمان اختلال بیش فعالی- نقص توجه (ADHD) در خانه آغاز می شود

به عنوان والدین، شما تأثیر به سزایی در درمان فرزندتان دارید. شواهد نشان می دهد که داشتن رژیم غذایی سالم، ورزش منظم و اتخاذ سایر انتخاب های هوشمندانه روزانه می تواند به فرزند شما در مدیریت علائم ADHD کمک کند. این بدان معناست که فرزند شما می تواند درمان ADHD را از همین امروز – در خانه – شروع کند.

قدرت ورزش در درمان ADHD

ورزش یکی از آسان ترین و موثرترین راه ها برای کاهش علائم ADHD است. فعالیت بدنی به طور مستقیم سطح دوپامین، نوراپی نفرین و سروتونین مغز را افزایش می دهد – که همگی بر تمرکز و توجه تأثیر می گذارند. از این نظر، ورزش و داروهای ADHD مانند ریتالین و آدرال شباهت هایی دارند. اما برخلاف داروهای ADHD، ورزش نیازی به نسخه پزشک ندارد و عوارض جانبی ندارد.

فعالیت هایی که نیاز به توجه دقیق به حرکات بدن دارند، مانند رقص، ژیمناستیک، ورزش های رزمی، یوگا، کشتی و اسکیت برد، به طور خاص برای کودکان مبتلا به ADHD مفید هستند. ورزش های تیمی نیز انتخاب خوبی هستند. عنصر اجتماعی باعث می شود که برایشان جالب باشد.

مزایای حضور در طبعیت برای کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه و بیش فعالی (ADHD)

مطالعات نشان می دهد که گذراندن وقت در طبیعت می تواند علائم ADHD را در کودکان کاهش دهد. تا آنجا که ممکن است، فرزند خود را تشویق کنید که حداقل 30 دقیقه در روز بیرون از خانه بازی کند. ورزش  به آنها اجازه می دهد تا تمام آن انرژی را به سمت یک فعالیت مبتنی بر وظیفه هدایت کنند.

علاوه بر این، سپری کردن زمان در طبیعت می تواند شامل گذراندن وقت با حیوانات باشد. برخی مطالعات نشان می دهد که اسب سواری می تواند یک فعالیت درمانی برای کودکان مبتلا به ADHD باشد. این ممکن است به بهبود عزت نفس و همچنین عملکرد اجرایی که شامل برنامه ریزی، اولویت بندی کارها و تمرین کنترل خود است، کمک کند.

اهمیت خواب در درمان ADHD

خواب با کیفیت منظم می تواند منجر به بهبود قابل توجهی در علائم ADHD شود. با این حال، بسیاری از کودکان مبتلا به ADHD در شب دچار مشکل خواب می شوند. گاهی اوقات، این مشکلات خواب به دلیل داروهای محرک است و کاهش دوز یا قطع کامل دارو مشکل را حل می کند.

با این حال، درصد زیادی از کودکان مبتلا به ADHD که از داروهای محرک استفاده نمی کنند نیز دچار مشکلات خواب هستند. اگر فرزند شما یکی از آنهاست، نکات زیر می تواند به شما کمک کند:

• یک ساعت خواب منظم تعیین کنید (و آن را اجرا کنید).
• اگر سر و صدای محیط باعث بیدار ماندن فرزندتان می شود، از دستگاه پخش کننده صدا یا فن استفاده کنید.
• تمام وسایل الکترونیکی (تلویزیون، کامپیوتر، بازی های ویدیویی، آیفون) را حداقل یک ساعت قبل از خواب خاموش کنید.
• فعالیت بدنی را در عصر محدود کنید.

تغذیه مناسب برای کاهش علائم اختلال نقص توجه و بیش فعال (ADHD)

تحقیقات نشان داده است این که چه چیزی و چه زمانی غذا می خورید، در مدیریت ADHD تأثیر بسزایی دارد.

برای فرزندتان وعده های غذایی یا میان وعده های منظم با فاصله حداکثر سه ساعت تنظیم کنید. این کار به ثبات قند خون فرزندتان کمک می کند و تحریک پذیری را به حداقل می رساند و از تمرکز و توجه او پشتیبانی می کند.

سعی کنید در هر وعده غذایی یا میان وعده، کمی پروتئین و کربوهیدرات های پیچیده بگنجانید. این غذاها به کودک شما کمک می کند تا در عین حال که بیش فعالی را کاهش می دهد، هوشیارتر باشد.

سطوح روی، آهن و منیزیم فرزندتان را بررسی کنید. بسیاری از کودکان مبتلا به ADHD از کمبود این مواد معدنی مهم رنج می برند. افزایش سطح آنها ممکن است به کنترل علائم ADHD کمک کند. افزایش آهن ممکن است به خصوص مفید باشد. یک مطالعه نشان داد که مصرف مکمل آهن علائم را تقریباً به اندازه مصرف داروهای محرک بهبود می بخشد.

اسیدهای چرب امگا 3 بیشتری به رژیم غذایی فرزندتان اضافه کنید. مطالعات نشان داده اند که امگا 3 باعث کاهش بیش فعالی و تکانشوری و افزایش تمرکز در کودکان (و بزرگسالان) مبتلا به ADHD می شود. امگا 3 در ماهی آزاد، ماهی تن، ساردین و برخی از تخم مرغ و فرآورده های لبنی غنی شده یافت می شود. با این حال، ساده ترین راه برای افزایش مصرف فرزندتان، استفاده از مکمل های روغن ماهی است.

سایر مکمل هایی که ممکن است به آنها کمک کند عبارتند از:

• به نظر می رسد باکوپا علائم ADHD مانند بی قراری، تکانشوری و بی توجهی را کاهش می دهد.
• تورین در برخی مطالعات به نظر می رسد باعث کاهش بیش فعالی می شود.
• جینکو بیلوبا به طور بالقوه برای بهبود توجه استفاده می شود.
• مصرف مکمل منیزیم در صورت کمبود این ماده معدنی در فرزندتان ممکن است بی توجهی و بیش فعالی را کاهش دهد.
• به نظر می رسد مکمل های فسفاتیدیل سرین باعث بهبود توجه در کودکان مبتلا به ADHD می شود، اگرچه تحقیقات بیشتری لازم است.
• آلفا گلیسریل فسفوریل کولین (آلفا-GPC) ممکن است در تقویت انگیزه و بهبود حافظه، که زمینه هایی است که کودکان مبتلا به ADHD ممکن است با آن دست و پنجه نرم کنند، مفید باشد.
• ال-دوپا یا لوودوپا ممکن است در کوتاه مدت در کاهش بیش فعالی موثر باشد، اگرچه برخی تحقیقات آن را برای ADHD بی اثر می دانند.

درمان تخصصی برای اختلال نقص توجه و بیش فعالی (ADHD)

با وجود اینکه راهکارهای زیادی برای کمک به کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه و بیش فعالی در خانه وجود دارد، اما ممکن است در این مسیر به دنبال کمک حرفه‌ای هم باشید. متخصصان اختلال نقص توجه و بیش فعالی (ADHD) می‌توانند به شما در ایجاد یک برنامه درمانی موثر برای فرزندتان کمک کنند. از آنجایی که بهترین نتیجه برای ADHD از طریق ترکیبی از درمان‌ها و راهبردها حاصل می‌شود، مشورت با چند متخصص مختلف توصیه می‌شود. برای پیدا کردن متخصصان درمان ADHD، می‌توانید با پزشک عمومی، متخصص اطفال فرزندتان، بیمارستان‌های محلی یا کلینیک‌ها تماس بگیرید.

• روانپزشکان کودک و نوجوان: تشخیص ADHD و تجویز دارو.
• روانشناسان: تشخیص ADHD و ارائه گفتاردرمانی. کمک به افراد مبتلا به ADHD برای بررسی احساساتشان.
• درمانگران رفتارشناختی-شناختی (CBT): برنامه‌های اصلاح رفتار را در مدرسه، محل کار و خانه تنظیم می‌کنند. اهداف مشخصی برای رفتار و عملکرد تعیین می‌کنند. به خانواده‌ها و معلمان در زمینه حفظ پاداش‌ها و تنبیه‌ها کمک می‌کنند.
• متخصصان آموزشی: آموزش تکنیک‌هایی برای موفقیت در مدرسه. مشاوره به خانواده‌ها.

درمان رفتاری برای اختلال کم توجهی-بیش فعالی (ADHD)

درمان رفتاری، که به اصلاح رفتار نیز شناخته می‌شود، روشی بسیار موفق برای درمان کودکان مبتلا به اختلال کم توجهی-بیش فعالی (ADHD) است. این روش به خصوص برای کودکانی که از داروهای محرک استفاده می‌کنند، به عنوان یک درمان همراه بسیار مفید است و حتی ممکن است به کاهش دوز دارو نیز کمک کند.

درمان رفتاری شامل تقویت رفتارهای مطلوب از طریق پاداش و تشویق و کاهش رفتارهای مشکل‌ساز با تعیین محدودیت‌ها و عواقب است. برای مثال، یکی از مداخلات می‌تواند این باشد که معلم، دانش‌آموز مبتلا به ADHD را برای برداشتن قدم‌های کوچک به سمت بالا بردن دست قبل از صحبت کردن در کلاس، حتی اگر هنوز هم به طور ناگهانی حرف بزند، تشویق کند.

• تعیین اهداف مشخص: برای فرزند خود اهداف روشنی تعیین کنید، مانند اینکه برای مدت زمان مشخصی روی تکالیف تمرکز کند یا اسباب بازی هایش را با دوستانش به اشتراک بگذارد.
• ارائه پاداش و تنبیه: هر زمان که فرزندتان رفتار مطلوب را از خود نشان داد، پاداش مشخصیبه او بدهید. زمانی که فرزندتان به اهداف تعیین شده نرسید، به او تذکر بدهید.
• استمرار در پاداش و تنبیه: استفاده مداوم و طولانی مدت از پاداش و تنبیه به شکل گیری رفتار مثبت در فرزندتان کمک می کند.

شما به عنوان والدین می توانید با کمک یک متخصص رفتار درمانی، مانند درمانگر شناختی-رفتاری، برنامه اصلاح رفتار را برای فرزند مبتلا به ADHD خود تنظیم کنید. درمانگر شناختی-رفتاری بر راه حل های عملی برای مسائل روزمره تمرکز دارد. این نوع درمانگر می تواند برنامه اصلاح رفتار مبتنی بر پاداش و تنبیه را برای فرزندتان در خانه و مدرسه تنظیم کند و از شما در جهت شکل گیری رفتار او حمایت کند.

در رفتار درمانی، باید صبور باشید، زیرا علائم افراد مبتلا به ADHD به طور قابل توجهی متغیر است. ممکن است فرزندتان یک روز به خوبی رفتار کند و روز بعد به الگوهای قدیمی بازگردد. گاهی اوقات ممکن است به نظر برسد که آموزش های تعیین شده برای او خیلی مثمر ثمر نیستند. با این حال، به مرور زمان، رفتار درمانی علائم ADHD را بهبود می بخشد.

آموزش مهارت‌های اجتماعی

کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه (ADHD) اغلب در برقراری ارتباطات اجتماعی ساده با مشکل مواجه هستند و با عزت نفس پایین دست و پنجه نرم می‌کنند. آموزش مهارت‌های اجتماعی درمانی است که می‌تواند به این کودکان کمک کند. این آموزش معمولا به صورت گروهی و تحت نظر یک درمانگر برگزار می‌شود. درمانگر رفتارهای مناسب را به کودکان نشان می‌دهد و سپس از آن‌ها می‌خواهد که آن رفتارها را تمرین کنند.

در گروه آموزش مهارت‌های اجتماعی، کودکان یاد می‌گیرند که واکنش‌های دیگران را “بخوانند” و رفتاری قابل قبول‌تر داشته باشند. این گروه همچنین باید روی انتقال این مهارت‌های جدید به دنیای واقعی کار کند.

نکات کلیدی برای حمایت از درمان کودک مبتلا به اختلال نقص توجه و بیش فعالی (ADHD)

کودکان مبتلا به ADHD اغلب در به کارگیری آموخته‌های خود در محیط‌های مختلف مشکل دارند. برای مثال، ممکن است کنترل رفتارهای تکانشی را در مدرسه یاد گرفته باشند، اما در خانه با بی حوصلگی حرف دیگران را قطع کنند.

برای تشویق به تغییر مثبت در همه محیط‌ها، کودکان مبتلا به ADHD به ثبات نیاز دارند. مهم است که والدین این کودکان یاد بگیرند چگونه تکنیک‌های رفتار درمانی را در خانه به کار گیرند. کودکان مبتلا به ADHD زمانی در انجام کارها موفق‌تر هستند که آن کارها در الگوهای قابل پیش بینی و مکان‌های مشخص انجام شوند. این به آنها کمک می‌کند تا بدانند چه انتظاری از آنها می‌رود و چه کاری باید انجام دهند.

۱. روال مشخص داشته باشید:

برای کمک به کودک مبتلا به ADHD برای درک و برآورده کردن انتظارات، تعیین زمان و مکان مشخص برای هر کاری مهم است. برای وعده‌های غذایی، تکالیف، بازی و خواب، آداب و رسوم ساده و قابل پیش بینی ایجاد کنید.

۲. از ساعت و تایمر استفاده کنید:

قرار دادن چند ساعت در سراسر خانه، به خصوص یک ساعت بزرگ در اتاق خواب کودک را در نظر بگیرید. برای کارهایی که کودک باید انجام دهد، مانند تکالیف یا آماده شدن برای صبح، زمان کافی در نظر بگیرید.

۳. برنامه کودک را ساده کنید:

فعالیت‌های فوق برنامه‌ی زیاد، می‌تواند کودک مبتلا به ADHD را بیشتر آشفته و مضطرب کند.

۴. مکانی آرام ایجاد کنید:

اطمینان حاصل کنید که کودک شما فضای آرام و خصوصی خود را دارد. بالکن یا اتاق خواب می‌تواند گزینه خوبی باشد، به شرطی که جایگاه تنبیه نباشد.